Dobre planowanie tras obniża koszt kursu, skraca czas pracy kierowcy i ogranicza ryzyko niedotrzymania godzin dostaw. W dystrybucji kluczowe jest to, że trasa i układ ładunku w aucie zależą od siebie.
Sześć kroków planowania
- 1.Zbierz zlecenia i punkty dostaw
Adresy lub współrzędne odbiorców, wymiary i masa każdej paczki oraz godziny, w których odbiorca przyjmuje towar (okna czasowe).
- 2.Dobierz pojazd
Sprawdź ładowność (kg), kubaturę (m³) i dopuszczalne naciski na osie. Pojazd tańszy w kursie nie zawsze zabierze wszystkie zlecenia.
- 3.Ustal kolejność dostaw
To klasyczny problem komiwojażera (TSP): najkrótsza trasa z bazy przez wszystkie punkty i z powrotem, z zachowaniem okien czasowych i czasu rozładunku.
- 4.Zaplanuj załadunek pod trasę
Zasada LIFO: towar dla ostatniego odbiorcy trafia najgłębiej, dla pierwszego – przy drzwiach. Dzięki temu kierowca nie przekłada ładunku na trasie.
- 5.Sprawdź bezpieczeństwo
Każda paczka musi mieć podparcie (np. co najmniej 70% podstawy), a rozkład masy nie może przeciążać osi przedniej ani tylnej.
- 6.Przekaż plan na magazyn i kierowcy
Karta załadunkowa z kolejnością, rzutami i podpisami oraz godziny przyjazdów do każdego punktu.
Najczęstsze ograniczenia
- Ładowność i kubatura pojazdu.
- Okna czasowe odbiorców i godziny pracy bazy.
- Kolejność rozładunku (LIFO) i podparcie paczek.
- Dopuszczalne naciski na osie.
Pytania i odpowiedzi
Czym różni się planowanie tras od zwykłej nawigacji?
Nawigacja prowadzi z punktu A do B. Planowanie tras ustala, których odbiorców obsłużyć, w jakiej kolejności i jakim pojazdem, przy ograniczeniach ładowności i godzin.
Dlaczego trasa i załadunek powinny być planowane razem?
Najkrótsza trasa bywa niewykonalna, jeśli towar dla pierwszego punktu jest zablokowany przez ładunek dla kolejnych. Wspólne planowanie (3L-CVRP) eliminuje ten konflikt.
Co, gdy wszystko się nie zmieści?
Solver może zaplanować część zleceń i usunąć z trasy przystanki bez rozładunku, a resztę wskazać do kolejnego kursu.